Ana sayfa

Köpeklerde aşı sonrası bakım nasıl olmalı?

Köpeklerde aşı sonrası bakım için ilk gün köpeğinizi sakin bir ortamda dinlendirin, temiz suya kolayca ulaşmasına yardımcı olun ve olası reaksiyonları izleyin. Kısa süreli halsizlik, iştah azalması ve aşı yerinde hassasiyet görülebilir; yüz şişmesi, nefes darlığı veya bayılma durumunda ise beklemeden veteriner kliniğine başvurun. Köpeğinizin sağlık durumuna ve yapılan aşıya göre veteriner hekiminizin verdiği özel talimatlara öncelik verin.

Aşıdan sonraki ilk gün köpeğinizi nasıl dinlendirmelisiniz?

Eve döndüğünüzde köpeğinize rahat yatağının bulunduğu, gürültüden uzak bir dinlenme alanı hazırlayın. Uyumak istiyorsa oyuna çağırmayın; çocukların ve diğer hayvanların onu sürekli rahatsız etmesini önleyin. Yanınıza gelmek isterse onunla ilgilenin ancak kucağınıza alırken veya severken aşı yapılan bölgeye bastırmayın.

Aşıdan hemen sonra, klinikten ayrılmadan önce gözlem için beklemeniz gerekip gerekmediğini sorun. Köpeğiniz daha önce aşıya reaksiyon gösterdiyse veteriner hekiminiz onu daha yakından izlemek isteyebilir. Eve dönüş yolculuğunu mümkün olduğunca kısa tutun ve köpeğinizi araçta yalnız bırakmayın.

İlk birkaç saat köpeğinizi gözlemleyebilmek için programınızı buna göre ayarlayın. Nefes alışını, yürüyüşünü, size verdiği tepkileri ve rahat olup olmadığını ara ara kontrol edin. Dinlenirken onu sürekli uyandırmanız gerekmez; ancak seslendiğinizde her zamanki gibi tepki verip vermediğine dikkat edin.

Aşı sonrası hangi belirtiler normaldir?

Hafif durgunluk, normalden fazla uyuma, iştahta azalma ve aşı yerinde hassasiyet aşı sonrasında görülebilir. Amerikan Veteriner Hekimler Birliği, hafif reaksiyonların genellikle kısa sürdüğünü belirtir. Belirtiler bir iki günden uzun sürerse veya köpek belirgin bir rahatsızlık yaşarsa veteriner hekimle görüşmeyi önerir.

Burun yoluyla uygulanan bazı aşılardan sonra hafif hapşırma veya burun akıntısı da gelişebilir. Belirtinin kesinlikle aşıdan kaynaklandığını düşünmeyin. Özellikle köpeğinizin öksürüğü sıklaşıyorsa, nefes alışı değişiyorsa veya genel durumu bozuluyorsa muayene için kliniği arayın.

Aşı yerinde küçük, sert bir kabarıklık fark edebilirsiniz. Bölgeyi sıkmayın, ovalamayın, bölgeye masaj yapmayın ve veteriner hekiminiz önermedikçe krem sürmeyin. Şişliğin yaklaşık boyutunu not edin; aynı açıdan fotoğraflar çekerek zaman içindeki değişimi daha kolay karşılaştırabilirsiniz.

Şişlik büyüyorsa, belirgin biçimde ağrılıysa, kızarıklık veya akıntı varsa kontrol randevusu alın. Küçük bir yumrunun kaybolması, genel halsizliğin geçmesinden daha uzun sürebilir. Birkaç hafta içinde küçülmeyen ya da bir ay sonra hâlâ duran şişliği veteriner hekime gösterin. Elle sık sık kontrol ederek bölgeyi tahriş etmeyin.

Hangi aşı reaksiyonlarında hemen veterinere gitmelisiniz?

Nefes darlığı ve yüz şişmesi, ciddi alerjik reaksiyon belirtileri arasındadır. Amerikan Hayvan Hastaneleri Birliği, aşılama kılavuzlarında aşı sonrasında anafilaksi adı verilen ağır alerjik reaksiyonların gelişebileceğini belirtir. Belirtiler hızla ilerleyebileceği için kendiliğinden geçmelerini beklemeyin.

  • Yüzde, göz kapaklarında, dudaklarda veya ağız çevresinde ani şişme.
  • Zorlanarak nefes alma, hırıltı ya da dil ve diş etlerinde morarma.
  • Bayılma, yere yığılma veya ayakta duramayacak kadar güçsüzleşme.
  • Tekrarlayan kusma, şiddetli ishal veya bunlarla birlikte belirgin durgunluk.
  • Vücutta kabarıklıklar ve yaygın, yoğun kaşıntı.

Bu belirtilerden birini gördüğünüzde en yakın açık veteriner kliniğini arayın ve yola çıkın. Telefonda aşının ne zaman yapıldığını ve belirtilerin ne zaman başladığını söyleyin. Solunum güçlüğü yaşayan veya bilinci azalmış köpeğinize ağızdan su, mama ya da ilaç vermeye çalışmayın.

Hafif uyku hâliyle tehlikeli güçsüzlüğü ayırt etmek için köpeğinizin tepkilerine bakın. Sesinize tepki vermemesi, kalkamaması veya hızla kötüleşmesi normal değildir. Acil belirtiler varsa ertesi günü ya da aşıyı yapan kliniğin açılmasını beklemeyin.

Aşıdan sonra köpeğinize nasıl mama ve su vermelisiniz?

Köpeğinizin önünde her zaman taze içme suyu bulundurun. Her zamanki mamasını alıştığı saatlerde verin; iştahı azalmışsa daha küçük porsiyonlar deneyin. Mamasını yemedi diye yağlı yiyecekler, sofra artıkları veya çok sayıda ödül maması vermeyin; bunlar sindirim sorunlarına yol açabilir.

Zorla yedirmeyin veya su içirmeyin. Ne kadar yiyip içtiğini, kusup kusmadığını ve idrar yapıp yapmadığını izleyin. Su içmiyorsa, içtiği suyu kusuyorsa veya belirgin biçimde halsizse aynı gün veteriner hekiminizle görüşün.

İştahsızlık ertesi gün de sürüyorsa kliniği arayın. Köpeğiniz çok küçük bir yavruysa, diyabeti varsa veya düzenli ilaç kullanıyorsa öğün atladığında daha erken veteriner desteğine ihtiyaç duyabilir. Düzenli tedavisini kendi kararınızla değiştirmeyin.

İnsanlar için üretilen ağrı kesicileri vermeyin. Bu ilaçların bazıları köpeklerde zehirlenmeye yol açar. Ateşi olduğunu düşünüyorsanız yalnızca burnunun kuru veya kulaklarının sıcak olmasına dayanarak karar vermeyin; ateş ölçümü ve tedavi konusunda veteriner hekiminize danışın.

Aşıdan sonra köpeğinizi yürüyüşe çıkarabilir veya yıkayabilir misiniz?

Genel durumu iyi olan köpeğinizi tuvalet ihtiyacını gidermesi için kısa, sakin yürüyüşlere çıkarabilirsiniz. İlk gün uzun koşuları, yoğun top oyunlarını, zıplamayı ve yorucu egzersizi erteleyin. Ertesi gün iştahı ve enerjisi normale döndüyse egzersiz süresini ve yoğunluğunu yavaş yavaş artırın. Ağrısı veya halsizliği sürüyorsa dinlenmesine izin verin ve kliniğe danışın.

Aşıdan sonra köpeğinizi yıkamak için her köpekte geçerli olan belirli bir süre beklemeniz gerekmez. Yine de aynı gün gerekli olmayan banyo ve tıraşı erteleyin; böylece köpeğiniz daha rahat dinlenir, siz de belirtileri daha kolay izlersiniz. Kirlenen küçük bir alanı nemli bezle temizleyebilirsiniz; aşı yerini sertçe ovalamayın.

Aşı hemen korumaya başlamaz. Özellikle aşı serisi tamamlanmamış yavru köpeğinizi, aşı olur olmaz köpek parkına veya sağlık durumu bilinmeyen hayvanların bulunduğu alanlara götürmeyin. Veteriner hekiminize onu ne zaman güvenle dışarı çıkarabileceğinizi sorun. Bu süre içinde temiz, kontrol edebildiğiniz ortamlarda, sağlık durumu bilinen aşılı köpeklerle görüşmesinin uygun olup olmadığını da konuşun.

Aşı sonrası belirtileri nasıl kaydetmelisiniz?

Aşı karnesini saklayın; aşının yapıldığı tarihi ve sonraki randevuyu takviminize kaydedin. Köpeğiniz aşıya reaksiyon gösterdiyse yalnızca “aşı dokundu” diye not almak yerine belirtileri açıkça yazın. Böylece veteriner hekiminiz sonraki aşıdan önce riski daha doğru değerlendirebilir.

  • Belirtinin başladığı saati ve ne kadar sürdüğünü kaydedin.
  • Kusma veya ishal olduysa kaç kez tekrarlandığını belirtin.
  • Şişlik ya da deri değişikliği varsa fotoğrafını çekin.
  • Yeme, içme ve hareket düzeyindeki değişiklikleri not edin.

Köpeğinizin daha önce gösterdiği reaksiyonu her aşı randevusundan önce veteriner hekime bildirin. Tek bir reaksiyon nedeniyle bütün aşıları kendi kararınızla bırakmayın veya aşı takvimini değiştirmeyin. Veteriner hekiminiz önceki belirtilere, köpeğinizin sağlık durumuna ve enfeksiyon riskine göre sonraki aşıların zamanını ve gerekli önlemleri belirler.

Kaynaklar